Sponsorlu Bağlantılar

Geri Dönüş Yolu: eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > coğrafya dersi ile ilgili konu anlatımlar

HARİTA, HARİTA ÖLÇEKLERİ, HARİTA ÇEŞİTLERİ, PROJEKSİYON VE İZDÜŞÜM YÖNTEMLERİ, HARİTA PROBLEMLERİ (COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIM)

 

Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita denir.

 

Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için gerekli olan koşullar şunlardır:

 

1. Kuşbakışı olarak çizilmiş olması

 

Haritası çizilen alanın tam tepeden görünüşü kuşbakışı olarak adlandırılır. Haritaların çiziminde tepeden görünüm sağlanamaz ise yeryüzü şekillerinin biçimlerinde, boyutlarında ve birbirlerine göre uzaklıklarında değişmeler olur.

 

2. Ölçekli olması

 

Haritalardaki küçültme oranına ölçek denir. Bir başka ifade ile harita üzerindeki uzunlukların gerçek uzunluklara olan oranıdır. Yerşekillerinin biçimleri ve boyutları, oldukları gibi aktarılamadığı için, belli bir ölçek dahilinde küçültülmesi gereklidir.

 

3. Bir düzleme aktarılmış olması

 

Dünya’nın kutuplardan basık, Ekvator’dan şişkin kendine has küresel bir şekli vardır. Dünya’nın küresel yüzeyi düzleme aktırılırken bazı güçlüklerle karşılaşılır. Bunun nedeni, küresel yüzeyin düzleme aktarılmasının geometrik açıdan imkânsız olmasıdır. Buna bağlı olarak haritalar çizilirken, kara ve denizlerin yerküre üzerindeki biçimleri ve genişlikleri tam olarak yansıtılamamakta ve boyutlarında gerçeğe uymayan bozulmalar olmaktadır. Haritalarda görülen ise, gerçeğin az ya da çok benzeridir.

 

 

HARİTA ÖLÇEKLERİ

 

Ölçek iki şekilde gösterilir.

 

a. Kesir ölçek:

 

 

Küçültme oranı kesirli sayılarla ifade edilen ve haritalarda en çok kullanılan ölçeklerdir. 1/500, 1/5.000, 1/50.000, 1/500.000 gibi.

 

Kesir ölçeklerde pay her zaman 1 dir. Paydada yer alan sayı ise, haritası çizilen alanın kaç defa küçültüldüğünü gösterir.

 

b. Çizik (Grafik) Ölçek:

 

 

Eşit dilimlere ayrılmış bir çizgi üzerinde harita üzerindeki uzunlukların gerçek uzunluklara oranının gösterildiği ölçeklerdir.

 

Herhangi bir yerin, kuşbakışı görünüşünün ölçeksiz ve kabataslak olarak bir düzleme aktarılmasına kroki denilmektedir. Harita ile kroki arasındaki fark, krokinin ölçeksiz, haritanın ise ölçekli olmasıdır.

 

 

HARİTA ÇEŞİTLERİ

 

A. KULLANIM AMAÇLARINA GÖRE HARİTALAR

 

1. İdari ve Siyasi Haritalar

 

 

Ülkelerin başka ülkelerle olan sınırlarının gösterildiği haritalara siyasi haritalar adı verilirken, ülkelerin kendi içerisindeki illeri, eyaletleri, bölgeleri gösteren haritalara idari  harita denir.

 

2. Beşeri ve Ekonomik Haritalar

 

 

Nüfus, göç, yerleşme, tarım, hayvancılık, sanayi, turizm, vb. dağılışını gösteren haritalardır.

 

3. Fiziki Haritalar

 

 

Yeryüzü şekillerinin fiziki yapısını, dağılış ve yükseltilerini gösteren haritalardır.

 

4. Özel Haritalar

 

 

Belirli bir konu için özel olarak hazırlanan haritalardır. (Jeomorfoloji, meteoroloji, toprak haritaları gibi.)

 

 

B. ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR

 

1. Büyük Ölçekli Haritalar

 

 

a. Plânlar: Ölçeği 1/20.000'e kadar olan haritalardır. Şehir imar plânları, kadastro haritaları bu türdendir.

 

b. Topografya Haritaları: Ölçeği 1/20.000 ile 1/200.000 arasında olan haritalardır. Ulaşım haritaları ile topografik, jeolojik, morfolojik haritalar bu türdendir.

 

Büyük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:

 

– Paydası küçüktür.

 

– Dar alanları gösterir.

 

– Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır.

 

– Küçültme oranı azdır.

 

– Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre düzlemde daha fazla yer kaplarlar.

 

– İzohipsler arası yükselti farkı azdır.

 

– Bozulma oranı azdır.

 

 

2. Orta Ölçekli Haritalar

 

 

Ölçeği 1/200.000 ile 1/500.000 arasında olan haritalardır.

 

 

3. Küçük Ölçekli Haritalar

 

 

Ölçeği 1/500.000 den daha küçük olan haritalardır. Bu haritalar Dünya’nın, kıtaların, ülkelerin tamamını veya bir bölümünü gösterir.

 

Küçük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır:

 

– Paydası büyüktür.

 

– Geniş alanları gösterir.

 

– Ayrıntıyı gösterme gücü azdır.

 

– oranı fazladır.

 

– Aynı alanı gösteren büyük ölçekli haritalara göre düzlem üzerinde daha az yer kaplarlar.Küçültme

 

– İzohipsler arası yükselti farkı fazladır.

 

– Bozulma oranı fazladır.

 

 

PROJEKSİYON VE İZDÜŞÜM YÖNTEMLERİ

 

 

Harita çizimindeki zorluklar dikkate alınarak bazı metodlar geliştirilmiştir. Buna projeksiyon (izdüşüm) yöntemleri adı verilir.

 

Projeksiyonlar, izdüşüm (Yükseltinin sıfır m. kabul edilmesi) esasına göre çizildiğinden, yükseltinin fazla olduğu yerlerde ve ülkelerde izdüşüm alan ile gerçek alan arasındaki fark artar.

 

Türkiye’de, izdüşüm alan ile gerçek alan arasındaki farkın en fazla olduğu bölgeler Doğu Anadolu ve Karadeniz, en az olduğu bölgeler ise Marmara ve Güneydoğu Anadolu’dur.

 

Başlıca projeksiyon yöntemleri şunlardır:

 

Silindir Projeksiyon: Ekvator ve çevresindeki bölgelerin çiziminde kullanılır.

 

Konik Projeksiyon: Kutuplar ve çevresindeki bölgelerin çiziminde kullanılır.

 

Düzlem (Ufki) Projeksiyon: Bu projeksiyonla elde edilen haritalarda biçim ve alan bozulmaları çok fazladır. Bu haritalar daha çok denizcilik ve havacılıkta kullanılır.

 

 

HARİTA PROBLEMLERİ

 

Harita problemlerinde en çok km’yi cm’ye veya cm’yi km’ye çevirme(bilgi yelpazesi.net) işlemi vardır. Bunun için, cm’yi km’ye çevirirken 5 sıfır silinir. Km’yi cm’ye çevirirken de 5 sıfır eklenir.

 

 

1. Uzunluk Problemleri

 

Kısaltmalar;

 

G.U. = Gerçek Uzunluk

 

H.U. = Haritadaki Uzunluk

 

Ölç. P. = Ölçeğin Paydası

 

 a. Gerçek Uzunluk: Harita uzunluğu ile ölçek verilerek gerçek uzunluk sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

 

                        Gerçek Uzunluk= Harita Uzunluğu X Ölçeğin Paydası

 

 

b. Harita Uzunluğu: Gerçek uzunluk ile ölçek verilerek harita uzunluğu sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

 

Harita Uzunluğu =  Gerçek  Uzunluk : Ölçeğin Paydası

 

 

c. Ölçek: Gerçek uzunluk ile harita uzunluğu verilerek ölçek sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

 

Ölçek = Harita Uzunluğu : Gerçek  Uzunluk

 

 

2. Alan Problemleri

 

Kısaltmalar;

 

G.A. = Gerçek Alan

 

H.A. = Haritadaki Alan

 

Ölç. P2 = Ölçeğin Paydasının Karesi

 

a. Gerçek Alan: Haritadaki alan ve ölçek verilerek gerçek alan sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

 

G.A = H.A x Ölç.P2

 

 

b. Harita Alanı: Gerçek alan ve ölçek verilerek haritadaki alan sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.

 

Harita Alanı =  Gerçek Alan : Ölçeğin Payda Karesi

 

 

 

c. Ölçek: Gerçek alan ile harita alanı verilerek ölçek sorulduğunda aşağıdaki formül kullanılır.  

 

Ölçeğin Payda Karesi = Gerçek Alan : Haritadaki Alan

 

 

3. Çizik Ölçeğin Kesir Ölçeğe Çevrilmesi

 

Harita problemlerinde çizik ölçek verilip kesir ölçeğe çevrilmesi istendiğinde;

 

Ölçek = Çizik Ölçeğin Gösterdiği Harita Uzunluğu : Çizik Ölçeğin Gösterdiği Gerçek Uzaklık  

 

“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<


“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<


“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<

EKLEMEK İSTEDİKLERİNİZ VARSA AŞAĞIDAKİ "Yorum Yaz" kısmına ekleyebilirsiniz.

Yorumlar

.

15. **Yorum**
->Yorumu: Çok teşekkür ederim harika tam bunu istedim.... 
->Yazan: Burcu ALTIN.

14. **Yorum**
->Yorumu: Çok güzel paylaşım teşekkürler :).
->Yazan: burak.

13. **Yorum**
->Yorumu: cok guzel olmus teskur
->Yazan: fbdb.

12. **Yorum**
->Yorumu: güzel....begendim ve herkeze tavsıye ederim...:)
->Yazan: æÆ?@₺ß.

11. **Yorum**
->Yorumu: bn de '' ölçek ile haritalarda ölçek kavramı arasındaki farkı '' arıyordum
->Yazan: irem masal .

10. **Yorum**
->Yorumu: Merak edip bakmııştım önceden beğenmiştim fakat yorum yapmamıştım şimdi ödevime de yardımcı oldu çok teşekürler BİLGİYELPAZESİ
->Yazan: Görkem.

9. **Yorum**
->Yorumu: gerçekten harika hoca sözlü yapıcaktıı kesin 100 alıcamm :) 
->Yazan: aslııı.

8. **Yorum**
->Yorumu: Bence çok güzel her istedigimi bulabiliyorum
->Yazan: eyisa..

7. **Yorum**
->Yorumu: ortalama yükseltme sınavlarına kaldım nasıl çalışcağımı bilmiyorum :(
->Yazan: IREM.

->Yazan   : pretty girl
->Yorumu: çok hos bir site derslerle ilgili aradigim bütün dökümanlari rahatça bulabiliyorum.

->Yazan   : asli apuhan
->Yorumu: gerçekten çok çok tsk ederim saol :))) bu paylasim çok isime yaradi ellerine saglik.

->Yazan   : sofia
->Yorumu: yes,i like çok güzel site ödevimi bulabildim.
->Yazan   : zeliha muslera
->Yorumu: çok güzel çok begendim herkese tesekkürler aradigimi buldum.

>Yazan: xmen
>Yorum:
çok iyi bilgiler var ama ben büyük ölçekli veya orta ölçekli kuzey kibrris türk cumhuriyeti haritasini ariyorum :( .

>Yazan: Burak
>Yorum:
Çok güzel paylaşım teşekkürler :).

>>>YORUM YAZ<<<
Not: Yorum Yaz Bölümünden Yazılar Da Gönderebilirsiniz. Yazıyı belgenizden kopyalayıp
aşağıdaki
Yorumunuz Kutucuğu'na yapıştırmanız yeterli...

 Adınız:
 Yorumunuz :


Yorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçin
ve
delete tuşuna basın...

 


Eklediğiniz yorumlar/yazılar onaylandıktan sonra siteye eklenecektir.

 E Mail
(Zorunlu Değil):


 
 


<<<TELİF HAKKI KONUSU (ALTTAKİ KAYAN YAZI) LÜTFEN OKUYUNUZ !.>>>

...Degerli Ziyaretçilerimiz... Sitemizde sizler için hazirladigimiz binlerce yazi bulunmaktadir... Hassas davranmamiza karsin gözümüzden kaçan bazi yazilar telif hakkiyla korunuyor olabilir... Telif Hakkiyla korunan yazilarla karsilasirsaniz (KAYNAK GÖSTERMENIZ SARTIYLA) yazilarin altindaki YORUM YAZ kismina bildirmenizi rica ederiz... Bu tür yazilar derhal siteden kaldirilacaktir... Saygilarimizla ... Bilgiyelpazesi Ekibi...

Eğitim Öğretim Tüm Konular
Tiyatro Oyunları, Skeçler, Piyesler
Çocuk Şarkıları - Şarkı Sözleri
Kitap Özetleri
Belirli Gün ve Haftalar İle İlgili Tüm Belgeler
Konu Anlatımlı Dersler
İlahiler, İlahi Sözleri
Rehberlik Köşesi Belgeler, Araştırmalar, Yazılar
Roman Özetleri
Soru Bankası, Test Soruları
Yazarların, Şairlerin Hayatı, Eserleri / Kitapları, Edebi Kişilikleri
Yazılı Soruları - Yazılı Arşivi
Atasözleri ve Özellikleri
Belirli Gün ve Haftalar İle İlgili Tüm Belgeler
Coğrafya Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Testler - Yazılılar
Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Dersi İle İlgili Yazılılar, Testler
Çeşitli Yazılar, Oradan Buradan
Çocuk Eğitimi
Çocuk Oyunları, Oyunlar
Çocuk Şarkıları - Şarkı Sözleri
Dede Korkut Hikayeleri, Özetleri, Özellikleri
Destan, Destanlarımız Ve Özellikleri
Dil İle Kültür Arasındaki İlişki, Dil Nedir, Kültür Nedir
Edebiyat Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test - Yazılı Soruları
Eğitim Bilimleri Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test Soruları
Enler Bölüm Bölüm
Fen ve Teknoloji Dersi Konu Anlatımlar - Testler - Yazılılar
Gelişim Ve Öğrenme Psikolojisi Dersi Konu Anlatımlar, Testler
Güzel Sözlerden Seçmeler, Özdeyişler, Vecizeler
Hazır Cevaplar
Hikayelerden Seçmeler
İllerimiz Ve İlçelerimiz Özellikleri Türkiye Tanıtımı
İlginç Ve Eğlenceli Bilgiler
İlkler Bölüm Bölüm
İngilizce Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test - Yazılı Soruları
İnkılap Tarihi Dersi Konu Anlatımlar - Testler - Yazılılar
İsimler Ve Anlamları
Karne Bilgileri Öğretmen Görüşü Örnekleri
Kitap Özetleri
Konu Anlatımlı Dersler
Maniler, Manilerimiz
Masallardan Seçmeler
Matematik Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test - Yazılı Soruları
Meslek Tanıtımları, Meslek Seçimi, Özellikleri
Mesnevi'den Hikayeler
Muhasebe Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test - Yazılı Soruları
Ninni Ninni Ninniler, Ninnilerden Seçmeler
Pratik Bilgiler
Rehberlik Köşesi Belgeler, Araştırmalar, Yazılar
Roman Özetleri
Sayışmaca - Sayışmacalar, Sayışmacalardan Seçmeler
Sizin Gönderdikleriniz
Soru Bankası, Test Soruları
Sözlük Türkçe - İngilizce - Almanca
Şiir Koleksiyonu - Seçme Güzel Şiirler
Tarih Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test - Yazılı Soruları
TC İnkılap Tarihi Dersi Konu Anlatımlar - Testler - Yazılılar
Tekerleme - Tekerlemeler, Tekerlemelerden Seçmeler
Tiyatro Oyunları, Skeçler , Piyesler
Türkçe Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar - Test Soruları
Türküler, Türkü Sözleri, Türkülerimiz
Uluslararası İlişkiler Ve Politika İle İlgili Konu Anlatımlar
Vatandaşlık, Anayasa, İnsan Hakları Konu Anlatımlar - Testler - Yazılılar
Yazarların, Şairlerin Hayatı, Eserleri / Kitapları, Edebi Kişilikleri
Yazılı Soruları - Yazılı Arşivi 
Devamını Göster >>>

EĞİTİM ÖĞRETİM

egitim-ögretim

KONU ANLATIMLI DERS

YAZILI SORULARI

SORU BANKALARI

Soru Bankası Test Soruları

REHBERLİK KÖŞESİ

EĞLENELİM GÜLELİM

BİLGİSAYAR OYUNLAR

YEMEK TARİFLERİ

Yemek Tarifleri Beslenme Ve Mutfak

DİNİM İSLAMİYET

SAĞLIKLI YAŞAM

ROMAN HİKAYE ŞİİR